هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )

627

سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )

منزل ما در عمارت امامزاده على بن جعفر است . جاى خوبى است ، ولى علىّ بن جعفر - عليهما السّلام - در بلدهء قم « 1 » مزار معروفى دارد . بعضى از اهل سمنان ، اين‌جا را امامزاده علكا مىگويند ، و به همين اسم قديما معروف بوده است و به اين تقريب شايد از بزرگان « ايل علكايى » يا از « سادات » دارد و بر ايل مزبور بوده ، و پس از فوتش اين بقعه را بر مرقدش ساخته‌اند . در اين سنوات ، علاوه بر شبههء هاشميّت ، در مذهب صاحب بقعه هم يكى از علماء ترديدى كرده است ؛ چه در دو سه سال قبل ، بقعه را شبانه آب گرفته و از پاى درآورده بود . يكى از اهل خير ، وجهى براى عمارت آن تعهّد نمود . محض آن‌كه استكشافى از حال مدفون بشود و بعد عمارت قبّه نمايند ، نقبى به سوى مرقد حفر نموده ، معلوم كردند كه ميّت پوسيده و به جز سر و استخوان دو پاى او باقى نيست ؛ ولى سرش به طرف مشرق بوده و پاها به سمت مغرب . « 2 » اين است كه خواص عقيدتى به صاحب اين قبر ندارند ، ولى معهذا عمارتش را محض آن‌كه منزلگاه زاير و ساير است . از وجه معلوم تجديد نمودند . از بناهاى خوب سمنان ، مسجد جامع جديد [ و ] معروف به مسجد شاه است ؛ كه خاقان مبرور فتحعلى شاه قاجار ساخته [ و ] به طرح و اسلوب جامع سلطانى تهران است . ازارهء « 3 » ايوان مقصوره مرمر است و بر او كتيبه [ اى ] در بيان مسائل شكيّات نماز نوشته است ، مثل مسجد سلطانى تهران ؛ ولى مرمر اين‌جا پست‌تر و خطش بدتر [ است ] و همچنين كتيبهء خط ثلث كه در « ايوان » است ، آن را هم بد نوشته‌اند . در اين مسجد قريب [ به ] 30 حجره براى سكونت « طلاب علوم » است .

--> ( 1 ) . امامزاده على بن جعفر قم ، با قدمت سده هشتم هجرى قمرى ، به شماره 240 در تاريخ 15 آذر 1314 ه . ش . در فهرست آثار ملى ايران ثبت شده است . ( 2 ) . چون در روزگار باستان قومس و سمنان يهودىنشين بوده‌اند و حتى شهر ميامى با داشتن حدود 5 آرامگاه يهودى ، از مراكز تبليغ اين دين توحيدى بوده ، ممكن است اين آرامگاه نيز با نامى شبيه به اليكا / الكا از آن يكى بزرگان يهود باشد . ( 3 ) . ازاره ، قسمتى از پايين ديوار در داخل و خارج بنا كه به وسيلهء سنگ و كاشى زينت مىشود . ارتفاع اين قسمت معمولا حدود يك متر است .